X
تبلیغات
آموزش مقطع ابتدایی - تجربیات آموزشی

آموزش مقطع ابتدایی

آموزشی و پرورشی

به نام خدا

 

گزارش تجربیات

نام :

فریبا

نام خانوادگی :

رئیسی

 

کد پرسنلی :

25405631

 

سال تحصیلی 91-90

 

محل خدمت ناحیه 5 اصفهان

دبستان محجوب


 

1- ثبت تجربیات آموزشی

تکلیف شب مسئله همیشگی دانش‌آموزان و اولیای آنان

تکالیف شب تعلق به دوران خاصی ندارد، برخی تکالیف شب را مخصوصاً در سطح ابتدایی کاری بیهوده می‌دانند و تکالیف شب زمانی می‌تواند وسیله‌ای برای نزدیک کردن و ایجاد صمیمیت بیشتر بین کودکان و اولیا شود، که اکراه در انجام تکالیف گاه ناشی از جذابیت محیط اطراف بخصوصی بازی با دوستان یا تماشای تلویزیون می‌باشد و از طرفی شاید اولیا کودکان تصویر مثبتی از کار و فعالیت جدی به او ارائه نداده‌اند، در این‌صورت چگونه می‌توان از کودکی انتظار اشت که از کار کردن لذت ببرد، در حالیکه هرگز چنین الگویی را در اطراف خود ندیده است و هرگز به او نشان نداده‌اند که انجام یک کار جدی و حل یک مشکل تا چه حد می‌تواند لذت‌بخش باشد و ارزش این را دارد که انسان به خاطر آن لذتهای زودگذر را فرا می‌کند.

 

2- ثبت فعالیت‌های برجسته و شاخص که همکار به واسطه آن تشویق شده است

الف- ارائه 31 تألیف به کمیسیون تألیفات و اخذ 18 امتیاز تاکنون

ب- چاپ و انتشار یک کتاب داستان کودکان به نام دختر مهربان و شاهزاده مغرور به تیراژ 10000 انتشارات فهمیده

پ- شرکت در همایش زنان و سلامت و بهداشت استان یزد زمستان 82 و چاپ مقاله

ج- دریافت تشویقی به مناسبت مشارکت فعال و ارشمند در پرسش مهر6 با محوریت عدالت و مهرورزی سال 85

د- اخذ تشویقی هر سال تاکنون به مناسبت مقام معلم

ه- اخذ تشویقی در تاریخ 25/1/83 به مناسبت شرکت در جشنواره تدریس برتر آموزگاران دوره ابتدایی

و- اخذ تشویقی در تاریخ 15/10/79 به عنوان برگزاری کلاسهای  تقویتی برای دانش‌آموزان محروم بدون دریافت وجه

ز- دریافت تشویقی در تاریخ 14/11/71 جهت شرکت در آزمون مرحله دوم مسابقات علمی معامان استان اصفهان در سال تحصیلی 71-70 و احراز رتبه بالا در شهرستان مبارکه

ح- اخذ تشویقی در سال تحصیلی 85-84 به عنوان عضو انجمن اولیا و مربیان برتر آموزشگاه

و- دریافت تشویقی در تاریخ 20/2/86 در زمینه تشویق و ترغیب دانش‌آموزان به حضور فعال در کلاس‌های انجمن علمی نوجوانان دوره‌ی ابتدایی ناحیه

ط- اخذ تشویقی در تاریخ 22/4/89 در خصوص وبلاگ‌های همکاران و ایجاد به روزرسانی وبلاگ شخصی از طرف رئیس اداره

ظ- شرکت در همایش و فراخوان مقاله‌نویسی در زمینه قصه‌گویی در سال 85 کانون پرورش فکری کودکان و چاپ مقاله

 


 

4- کسب مقام دوم سرود همگانی

3- بیان شیوه و الگوی تدریس در تفهیم مطالب

زنگ انشاء : به عنوان مهارت شروع نوشتن و نگارش در درس انشاء می‌توان این روشها را اجرا کرد.

1- به دانش‌‌آموزان بگویید که برای هفته‌ی بعد، تصویری را که مورد علاقه‌شان است را به کلاس بیاورند و سپس هرچه درباره‌ی آن می‌دانند بنویسند.

2- تصویر بزرگی را به کلاس بیاورید و به دانش‌آموزان بگویید خوب به آن نگاه کنند و درباره‌اش بنویسند.

3- کاغذهای کادویی طرح داری را که فقط در آن‌ها فرم و رنگ به کار رفته است به کلاس بیاورید، به دانش‌آموزان بگویید به آن‌ها نگاه کنند و درباره‌اش بنویسند.

4- به دانش‌آموزان بگویید، به تصویر روی جلد یکی از کتاب‌های درسی نگاه کنند و درباره‌ی آن بنویسند (یا دوست داشتند چه تصویری داشت؟)

5- از هنرمندان کشورمان ، پوستر نقاشی به آن‌ها نشان دهید تا درباره‌ی آن بنویسند.

6- درباره‌ی یکی از کارهای هنری‌شان بنویسید.

7- بیرون از کلاس را نگاه کنند و بنویسند

8- درباره‌ی بازدیدهایی که خارج از مدرسه داشته‌اند بنویسید.

9- درباره‌ی درسی که بیشتر دوست دارند و دلیل آن، بنویسید.

10- درباره‌ی یکی از موضوعات زیر فکر کنند و داستان بنویسند:

1-    نانوایی ، میوه فروشی ، اسبب‌بازی فروشی، پارچه فروشی، چهار فصل

2-   یک روز بارانی ایستگاه اتوبوس پارچه فروشی نماز جماعت سینه‌زنی

4- بیان تجربیات مدیریتی در اداره هرچه بهتر کلاس یا مدرسه

 

مدیریت در کلاس

مشکلات آموزشی به گونه‌ای غیرمنتظره به وجود نمی‌آیند، بلکه عواملی باعث ایجاد آنها می‌شوند. خانه و محیط‌های خارج از مدرسه تأثیر عمده‌ای روی کودکان و در نتیجه آمادگی آنها برای امتناع از ورود به مدرسه اعمال می‌کنند. ما به عنوان معلم در مورد این عوامل کار زیادی نمی‌توانیم انجام دهیم.

ما می‌توانیم آن سلسله عوامل درون مدرسه را که سبب تمایل به یادگیری می‌شوند، مورد بحث قرار دهیم.

این پیشنهادها، در صورتی که به طور منظم، با قاعده و آگاهانه به کار گرفته شوند، مدیریت کلاس درس را بهبود خواهند بخشید.

 

پیشنهادهایی برای توجه به داشتن به دانش‌آموزان

·        توجه به دانش‌آموزان و نشان دادن این توجه

·        تأدیب انفرادی یا شخصی

·        تحکیم احترام با دست دادن

·        به سخنان دانش‌آموزان گوش دادن

·        خانم یا آقا گفتن به دانش‌آموزان (با احترام صدا زدن آنها)

·        نام دانش‌آموزان را به خاطر سپردن

·        از دانش‌آموزان تشکر کردن

پیشنهادهایی برای جلوگیری از مشکلات انضباطی

·        از مدرسه محیطی خوب ساختن

·        به رفتارهای طبیعی جنبة قانونی دادن

·        امور متداخل را سازمان دادن

·        آمادگی زیاد و فوق‌العاده داشتن

·        توجه به قوانین و رویه‌های رفتاری

 

پیشنهادهایی برای تغییر و تعدیل رفتار

·        در نظر گرفتن رفتارهای خوب و مطلوب دانش‌آموزان

·        توجه به پیامدهای منطقی ، طبیعی و تدبیری رفتارها

·        اساس و ریشة رفتارهای نامطلوب را از بین بردن

·        محیط کلاس را به نحو مطلوبی سازماندهی کردن

·        در صورت امکان برخی از رفتارهای ناشایست را نادیده گرفتن

·        توجه به قانون «مادربزرگ»

·        چه کسی طرفدار و موافق تنبیه است؟

·        به دنبال جانشین‌های بهتری برای تنبیه بودن

 

پیشنهادهایی برای روشهای گوناگون واکنش در برابر مشکلات دانش‌آموزان

·        پیام‌های عادی از سرزنش را به کار بردن

·        نپرسید چرا؟

·        به دانش‌آموزان راه حل مشکلاتشان کمک کردن

 

پیشنهادهایی برای نشان دادن نگرش حرفه‌ای

·        آرام، خونسرد و حرفه‌ای برخورد کردن

·        از تجارب همکاران بهره گرفتن

·        کینه توزی نکردن

·        سرحال و خوشرو بودن

·        همه‌چیز را به خود منحصر نکردن

·        سمبلی از رفتار مطلوب بودن، و یا کار و متظاهر نبودن

 

پیشنهادهایی برای فنون ویژة مربوط به کلاس درس

·        به جای واکنش نشان دادن، عمل کردن

·        مسئولیتها را واگذار کردن

·        عقب ایستادن و به دیگران فرصت دادن

·        ترغیب و تشویق عمل انجام شده به جای ستایش و تمجید از فرد انجام دهنده

·        ارتباط چشمی را دست کم نگرفتن

·        وقت شناس بودن

·        نتایج تکالیف و امتحانات را زود اعلام کردن

·        پیش از شروع درس، حواس دانش‌آموزان را متمرکز کردن

·        توجه به گروهی کار کردن و ایجاد حس در گروه بودن

·        قابل رؤیت (و گاهی غیر قابل رؤیت) بودن

·        فرصت تفکر به دانش‌آموزان دادن

·        استفاده از واژة «ما» به جای «تو»

 

پیشنهادهایی برای حفظ نظم در نقش یک معلم

·        به جای دوست بودن با دانش‌آموزان دوستانه رفتار کردن

·        عادلانه برخورد کردن

·        از قدرت خود سوء استفاده نکردن

·        در موقع لازم هشدار دادن

 

پیشنهادهایی برای رفتار به موقع

·        دانش‌آموزان مشکل آفرین کلاس را با یکی از همکاران خود جا به جا کردن

·        برنامه‌ریزی برای موقعیت‌های اضطراری و غیر مترقبه

 

پیشنهادهایی برای شناخت دانش‌‌آموزان

·        توجه به تفاوتهای فردی و ویژگی‌های خاص دانش‌آموزان

·        متعجب و غافلگیر کردن دانش‌آموزان

·        در نظر گرفتن تجارب فنی و حرفه‌ای دانش‌آموزان

 

رفتارهای خوب و مطلوب دانش‌آموزان را در نظر بگیرید

به دانش‌آموزان بفهمانید که رفتارشان را در نظر می‌گیرید. سعی کنید یک «پیام من» حاکی از قدرشناسی برای دانش‌آموزانی که رفتارشان خوب است را فهمانده‌اند، داشته باشید. می‌توانید بگویید «بچه‌ها، وقتی مه شما سر جایتان آرام می‌نشینید و تکلیفتان را انجام می‌دهید، به من کمک کنید تا به دانش‌آموزانی که احتیاج به مساعدت دارند، یاری کنم، و من واقعاً از این کار متشکرم.»

یا می‌توانید بگوئید «بچه‌ها ، وقتی شما وسایلتان را بعد از زنگ هنر جمع می‌کنید، باعث می‌شوید در وقت و انرژی من صرفه‌جویی شود. من می‌خواهم واقعاً از شما تشکر کنم.»

در هریک از این مثالها، بنابراین است که معلم همان‌گونه که احساس می‌کند، صحبت کند. آخر چرا به این احساس‌ها و حقایق یاری کننده اعتراف نکنیم؟ خوبیهای دانش‌آموزان را بفهمید و اجازه دهید که بدانند شما می‌فهمید!»

گاهی اوقات درک خوبیهای دانش‌آموزان به عنوان تلاشی برای افزایش رفتارهای مثبت آنها می‌تواند برای کاهش رفتارهای نامطلوب نیز به کار رود. این کار با سعی در مشاهده و تشویق دانش‌آموزان به هنگام انجام رفتاری شایسته انجام می‌گیرد.

 


 

دانش‌آموزان مشکل آفرین کلاس خود را با دانش‌آموزان یکی از همکاران خود جا به جا کنید

برای کاربرد مؤثر اصول یادگیری شرطی کنش‌گر باید از چهار پیامد قابل دسترسی که از سوی معلم تدارک دیده شده است، آگاه بود. این چهار پیامد عبارتند از : تقویت مثبت، تقویت منفی ، اخراج از کلاس و تنبیه

دانش‌آموزان مسأله ساز خود را با دانش‌آموزان یکی از همکاران خود جا به جا کنید ، کسی که به دانش‌آموزانی در سطح متفاوت از کلاس شما درس می‌دهد. او کودک مشکل‌آفرین شما را می‌پذیرد، شما نیز دانش‌آموز مسأله‌ساز او را می‌پذیرید. این شیوه مدیریت کلاس به همان میزان که بیشتر حالت آموزشی دارد، از حالت تنبیهی کمتری نسبت به زمانی که دانش‌آموز را در سالن نگه داریم و یا به دفتر مدرسه بفرستیم، برخوردار است. توجه داشته باشید که هدف از این معاوضه دانش‌آموز با همکار، ایجاد تشویش برای کودک یا تبیه او نیست. تنبیه پیامدی که کاملاً مجزا در یادگیری عملی است. هدف صرفاً قراردادن کودک در محیطی متفاوت است، جایی که او می‌تواند دوباره به انجام وظیفه‌اش مشغول شود. انتقال دانش‌آموز از کلاسی به کلاس دیگر، باید بی سر و صدا و بدون هیاهو و نیز حتی الامکان با ملایمت و آرامش صورت بگیرد. کارهایی از قبیل تهدید با تکان دادن انگشت، زخم زبان .

 


 

5- خاطراتی که موجب پیشبرد اهداف آموزشی و پرورشی شده است

چگونه می‌توانستم ضعف املا را در زهرا کاهش دهم؟

بیان مسئله و توصیف  وضعیت موجود

زهرا دانش‌آموز کلاس دوم ابتدایی است. او در زمره‌ دانش‌آموزان متوسط به بالا بود، چرا که وضعیت تحصیلی‌اش در تمام درس‌ها به جز املا، بسیار خوب بود و مشکل خاصی نداشت. زهرا با پدر، مادر و خواهر بزرگ‌ترش (دانش‌آموز کلاس دوم راهنمایی) زندگی می‌کرد. از نظر اقتصادی مشکلی نداشتند. او رابطه‌ی عاطفی خوبی با والدین و خواهرش داشت.

همشه با ظاهری ، آراسته در کلاس حاضر می‌شد و از نظر ویژگی‌هایی ظاهری، مانند سایر هم‌کلاسی‌های خود بود. اغلب  اوقات ناخن‌هایش را می‌جوید و در صورت اعتراض خانواده، دستش و یا چیزهای دیگری را در دهانش می‌گذاشت. در تمام درس‌های شفاهی، ورزش و نقاشی، هم ردیف هم کلاسی‌های او، غلط‌های املایی به چشم می‌خورد. در اولین جلسه‌‌ای که قرار بود به دانش‌آموزان املا بگویم، متوجه شدم که زهرا ترسیدن و به شدت رنگش پریده است. هم‌جنین با مقنعه جلو دهنش را گرفته است. بعدها پی بردم که از شدت اضطراب دچار حالت تهوع و دل‌پیچه و سردرد می‌شد.

علت این همه مشکل، برایم جای سؤال بود. با خود فکر کردم، چگونه می‌توانم اضطراب او را از بین ببرم، اعتماد به نفش او را افزایش بدهم و وضع موجود را بهبود بخشم؟

 

گردآوری اطلاعات (شواهد یک)

برای این منظور، مشکلات زهرا را در سه حیطه‌ی عوامل فردی و شخصیتی ، خانوادگی، و مدرسه‌ای مورد بررسی قرار دادم و در این زمینه نظرات معلم سال اول زهرا، مدیر و معاون مدرسه، خانواده و مشاهده‌ی او در ساعاتت کلاسی و تفریح، استفاده کردم.

الف) عوامل فردی و شخصیتی : این ارزیابی با کمک مربیان مخصوص مشکلات ویژه‌ی یادگیری انجام گرفت. طی ارزیابی رسمی (تست و کسلر) مشخص شد، زهرا بهره‌ی خوشی خوبی دارد و از نظر توانمندی‌‌های ذهنی در سطح عادی است. از حواس سالمی برخوردار است و اختلالات شدید عاطفی رفتاری ندارد. ارزیابی غیررسمی (تحلیل‌ غلط‌‌های املایی) نشان‌دهنده‌ی ضعف او در زمینه‌های ادراک و تمیز دیداری، حافظه‌ی دیداری، دقت و تمرکز و مسائل آموزشی بود. در حین ارزیابی متوجه شدم، اعتماد به نفس او در نوشتن املا بسیار پایین است و دائماً منتظر عکس‌العمل معلم به خاطر غلط‌ها و پاک کردن‌های مکررش است. اغلب اوقات ناخن‌‌هایش را می‌جوید و در صورت اعتراض خانواده، دستش و یا چیزهای دیگری را در دهانش می‌گذاشت. انجام تکالیف درسی‌اش (مخصوصاً نوشتنی‌ها) ساعت‌ها طول می‌کشید و غالباً آنها را به تعویق می‌انداخت.

 

نمونه‌ای از مشکلات املا و نوع خطاهای آن

تمیز دیداری

حافظه دیداری

دقت و تمرکز

آموزشی

روز

زور

منظم

منزم

گرما

کرما

شده

شوه

ب) عوامل خانوادگی : سخت‌گیری بیش از حد مادر زهرا و شیوه ی انضباطی خشک و انعطاف‌ناپذیر وی، زمینه‌ساز اضطراب در زهرا بود. مادر می‌خواست تمام آن‌چه را که خود به آن نرسیده و از آن زاویه احساس حقارت می‌کرده است، در وجود زهرا و فرزند دیگرش بیابد و این انتظارات و توقعات سطح بالا و ناآگاهی از ضعف فرزندش در زمینه‌ی فرایندی، باعث شعله‌ور شدن جرقه‌ها و زمینه‌های اضطراب در زهرا شده بود.

ج) عوامل مدرسه‌ای : به منظور بررسی دقیق‌تر وضعیت زهرا، با معلم کلاس اول او گفت‌وگویی داشتم و متوجه شدم با گذشت زمان و زیاد شدن حجم درس‌ها، نمرات دیکته‌ی زهرا بسیار پایین آمده است. به طوری که اکثر املاهای وی غیرقابل تصحیح شده‌اند.

معلم کلاس اول، بی‌دقتی، بی‌علاقگی و غیبت‌های زیاد زهرا را عامل ضعف او در درس املا می‌دانست. معلم و نیز مدیره مدرسه، با تشویق زهرا و صحبت با مادرش، دربرطرف کردن مشکل کوشیده بودند، اما کارشان چندان مؤثر نبوده است.

 

پیشنهاد راه‌حل و انتخاب راه‌حل‌های موقتی

پس از جمع‌آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن‌ها به این نتیجه رسیدیم که در زهرا نوعی تصویر ذهنی منفی نسبت به توانمندی‌هایش شکل گرفته و نیاز است در این مورد نیز کاری انجام دهم. با مطالعه‌ی کتاب‌های گوناگون و استفاده از تجربیات همکاران با سابقه، این راه‌ها را درپیش گرفتم :

1. آموزش املا از ساده به مشکل : زهرا در ترکیب برخی صامت‌ها و مصوت‌ها و ساخت هجاها دچار مشکل بود. بعد از چند جلسه تمرین، ترکیب‌ها رایاد گرفت، اما به دلیل نداشتن اعتماد به نفس و اضطراب، این روش چندان مؤثر واقع نشد.

2. روش آموزش فرایند یا توانایی : راهکارهای مربیان مخصوص مراکز مشکلات ویژه‌ی یادگیری را در قالب بازی، در ساعات ورزش و هنر به کار گرفتم. این کار، به کاهش تعداد غلط‌های املایی او و تقویت اعتماد به نفسش منجر شد.

3. تمرین املا نویسی : در این روش، او را از زمان نوشتن املا باخبر می‌ساختم، املایش را نمره‌گذاری نمی‌کردم و از طریق فعالیت‌ها و تکالیف دیگر، خطاهای املایی‌اش را تصحیح می‌کردم که تأثیر خوبی  داشت.

4. روش چند حسی فرنالد : دراین روش، از حواس گوناگون دانش‌آموز برای درمان یادگیری استفاده می‌شود. این روش به دلیل وقت‌گیر بودن و گاه ناتوانی زهرا در انجام آن و نتیجتاً کاهش اعتماد به نفس او، چندان موفق نبود.

5. تمرین خود ارزیابی : گاهی متن صحیح املا را در اختیار او قرار می‌دادم تا ضمن مقایسه‌ی آن با متن نوشته‌ی خود، متوجه اشتباهاتش بشود. این روش تأثیر مقبتی در زهر داشت.

 

گردآوری اطلاعات (شواهد 2)

زمان‌هایی که به زهرا املا می‌گفتم، غیر مستقیم او را تحت نظرداشتم. در زنگ املا، با شوق فراوان دفترش را آماده می‌کرد، حتی برای دفتر املا، با شوق فراوان دفترش را آماده می‌کرد، حتی برای دفتر املا یک جلد زیبا تهیه کرده بود. از پاک کردن‌های مکرر خبری نبود. مانند گذشته از سایر شاگردان عقب نمی‌ماند. غلط‌های املایش بسیار کاهش پیدا کرده بود. ضمن املا نوشتن، متوجه خطاهای املایی خود می‌شد و آن‌ها را اصلاح می کرد. دقت و تمرکز او بالا رفته بود. با اعتماد به نفس خوبی که در او ایجاد شده بود، قادر بود اضطراب خود را کنترل کند، و حالت‌های جسمانی ناشی از اضطراب (تهوع، سردرد و دل‌پیچه) به ندرت دیده می‌شدند. با اشتیاق به دهانم چشم می‌دوخت و منتظر شنیدن کلمه‌ی بعدی می‌شد. نموداری که از نمرات املای او و سایر درس‌ها رسم کرده بودم، سیر صعودی داشت و زهرا از این بابت بسیار خوشحال بود. بر خلاف سال قبل، غیبت نداشت. دیگر مانند گذشته ناخن نمی‌جوید و حتی شکل ظاهری ناخن‌هایش هم تغییر کرده بودند.

 

نتیجه‌گیری

پیشرفت درسی زهرا و شادابی که در رفتار و چهره‌ی او دیده می‌شد، همه نشان از موفقیت و تأثیر مثبت فعالیت‌ها در مورد او داشت. من بسیار خوش‌حال بودم که با استعانت از خداوند و شناسایی و اقدام به موقع، لبخند شادی را بر چهره‌ی زهرا و خانواده‌اش نشانده بودم.